Część 5 z 8. Część 4 przyjrzała się temu, co rozstrzygnęły sądy i regulatorzy.

O czym jest ten wpis

  • Prawo, które sięga do firm w innych krajach.
  • Co uznała w tej sprawie Francja.
  • Starsze obawy o informacje handlowe.
  • Presja wywierana przez handel.
  • Założenia, które podróżują razem z produktem.

Prawo, które sięga do firm w innych krajach

Część 2 wyjaśniła, jak prawo jednego kraju może sięgnąć do danych przechowywanych przez firmę, którą ten kraj kontroluje.

Ta sama zasada sięga do samych firm, a skutki mogą być dużo większe.

Najlepiej udokumentowany przykład w Europie to Alstom, francuska firma inżynieryjna.

W 2014 roku Alstom przyznał się do winy w Stanach Zjednoczonych i zgodził się zapłacić $772 mln. Sprawa toczyła się na podstawie Foreign Corrupt Practices Act, amerykańskiej ustawy antykorupcyjnej. Departament Sprawiedliwości Stanów Zjednoczonych opublikował szczegóły.

Łapówki były prawdziwe. To nie jest opowieść o niewinnej firmie.

Jeden z menedżerów Alstomu został też aresztowany podczas podróży przez Stany Zjednoczone i spędził czas w więzieniu.

Mniej więcej w tym samym okresie Alstom sprzedał swój dział energetyczny General Electric, firmie amerykańskiej.

Ten menedżer twierdzi od tamtej pory, że nierozstrzygnięta sprawa działała jako presja podczas tej sprzedaży. Prokuratorzy amerykańscy zaprzeczają, by działali na rzecz amerykańskiego kupca.

Ten spór nigdy nie został rozstrzygnięty więc ten wpis też go nie rozstrzygnie.

Co uznała w tej sprawie Francja

Pokazać można to, do jakich wniosków doszło potem państwo francuskie.

W czerwcu 2019 roku do premiera Francji trafił raport. Jest znany jako raport Gauvaina, a jego tytuł mówi o przywróceniu suwerenności Francji i Europy oraz o ochronie firm przed prawem o zasięgu eksterytorialnym.

Eksterytorialne oznacza prawo, które obowiązuje poza granicami kraju, który je stworzył.

Raport ustalił 3 rzeczy, które warto tu powtórzyć.

  • Na firmy francuskie, europejskie i inne nieamerykańskie nałożono bardzo wysokie kary, sięgające dziesiątek miliardów dolarów.
  • Duża część tych czynów miała niewielki bezpośredni związek z terytorium Stanów Zjednoczonych.
  • Firmy francuskie nie miały skutecznych narzędzi prawnych, żeby się bronić.

Zauważył też, że firmy amerykańskie rzadko były celem.

Francja zaktualizowała następnie swoją ustawę blokującą, czyli prawo ograniczające, jakie informacje francuskie firmy mogą przekazywać zagranicznym organom. Wcześniejsze śledztwo parlamentarne zajmowało się tym samym tematem w 2016 roku.

Nie musisz przyjmować każdego wniosku tego raportu. Wystarczy, że parlament narodowy przyjrzał się tej kwestii i uznał ją za sprawę suwerenności.

Dla twojego własnego planowania wniosek jest krótki.

Ekspozycja prawna na inny kraj to ekspozycja handlowa. Nie tylko kwestia zgodności z przepisami.

Starsze obawy o informacje handlowe

Ta obawa nie jest nowa i warto wiedzieć, jak daleko wstecz sięga.

W 2001 roku Parlament Europejski opublikował raport o globalnym systemie przechwytywania komunikacji, znanym wtedy jako ECHELON. Parlament opublikował później opracowanie wracające do tej pracy.

Raport stwierdził, że taki system istniał. Zbadał też twierdzenia, że przechwycone informacje wykorzystywano do uzyskania przewagi handlowej, także wobec firm europejskich.

Te twierdzenia były wtedy kwestionowane i nadal trudno je udowodnić.

Wspominam o tym nie po to, żeby je rozstrzygnąć. Chodzi o to, że Parlament Europejski potraktował tę kwestię na tyle poważnie, by 25 lat temu przeprowadzić formalne śledztwo, i od tamtej pory ona nie zniknęła.

Presja wywierana przez handel

Część 2 opisała cła na sprzęt i to, jak Kanada wycofała swój podatek od usług cyfrowych po zerwaniu rozmów handlowych.

Jest jeszcze jeden krok, który warto odnotować osobno, bo dotyczy ludzi, a nie towarów.

W styczniu 2026 roku Departament Stanu Stanów Zjednoczonych nałożył ograniczenia wizowe na 5 europejskich urzędników. Pracowali oni nad Digital Markets Act i Digital Services Act, europejskimi ustawami regulującymi duże platformy internetowe.

Nastąpiło to równolegle z groźbami ceł związanymi z europejskimi działaniami egzekucyjnymi.

Center for Strategic and International Studies opisało to jako wykorzystywanie środków handlowych do zniechęcania do regulacji cyfrowych.

Istituto Affari Internazionali, włoski instytut, zbadał, czy w efekcie egzekwowanie Digital Markets Act staje się przedmiotem negocjacji.

To jest otwarte pytanie. Jeśli europejskie przepisy technologiczne da się przesunąć presją handlową, ochrona, którą ci dają, jest mniej pewna, niż sugeruje tekst.

Uczciwie trzeba dodać, że presja handlowa to normalne narzędzie polityki państwa, używane przez wiele krajów, w tym europejskie. Chodzi tu o to, na co jest kierowana.

Założenia, które podróżują razem z produktem

Ostatnia pozycja jest cichsza od pozostałych, bez sprawy sądowej i bez kary, a dotyczy cię każdego dnia.

Oprogramowanie buduje się dla rynku, który jego twórcy znają najlepiej. Założenia tego rynku podróżują razem z nim.

Niektóre rozpoznasz od razu.

  • Ustawienia prywatności często domyślnie udostępniają dane, bo takie podejście jest powszechne w Stanach Zjednoczonych. Prawo europejskie zaczyna od pytania o zgodę.
  • Narzędzia do zarządzania pracownikami często zakładają, że zatrudnienie można zakończyć z krótkim wypowiedzeniem i że nie ma rady zakładowej, z którą trzeba się konsultować.
  • Standardowe warunki umów często chcą, żeby spory rozpatrywał sąd w Stanach Zjednoczonych, na podstawie prawa Stanów Zjednoczonych, nawet dla klienta europejskiego.
  • Zasady dotyczące treści idą za podejściem 1 kraju do wolności wypowiedzi, a potem są stosowane na całym świecie.
  • Obsługa mniejszych języków pojawia się na końcu, a czasem wcale.

Nic z tego nie jest robione na złość. To zwykły skutek budowania dla rynku macierzystego i sprzedawania wyniku wszędzie indziej.

Wyjaśnia to jednak coś w szerszym sporze.

Ogólne rozporządzenie o ochronie danych (RODO), Digital Markets Act i Digital Services Act to w większości stwierdzenie Europy, że jest odrębnym obszarem prawnym z własnymi, ustalonymi zasadami.

Odpowiedź na to obejmowała opisane wyżej środki handlowe.

Co to oznacza dla ciebie

Wynikają z tego trzy praktyczne punkty.

Przeczytaj klauzulę o prawie właściwym. Sprawdź, czyje sądy rozpatrywałyby spór. Przy dużej umowie warto to negocjować.

Zapytaj, gdzie zarejestrowana jest spółka matka twojego dostawcy. Ta odpowiedź rozstrzyga więcej niż adres centrum danych.

Sprawdź, czy produkt pasuje do twojego otoczenia prawnego, zanim go kupisz. Zgody, przepisy prawa pracy i prowadzenie dokumentacji to typowe miejsca, w których importowane ustawienie domyślne nie pasuje do lokalnego prawa.

Nic z tego nie wymaga poglądu na żaden rząd. To zwykła staranność wobec dostawcy, zastosowana do pytania, które większość list kontrolnych zakupów wciąż pomija.

Część 6 przygląda się bezpieczeństwu i mierze stosowanej, gdy dostawcę wyklucza się ze względów bezpieczeństwa narodowego.


Pierwsza publikacja: 2026-08-25. Ostatnia aktualizacja: 2026-08-25.