Istnieje sposób, żeby cokolwiek w twojej sieci sprawdziło nazwę, a twój serwer DNS nigdy nie usłyszał pytania. Żadne ustawienie na maszynie się nie zmieniło, żadnych uprawnień administratora, nic, co znalazłbyś w logu. Zapytanie wychodzi jako zwykłe żądanie HTTPS na porcie 443, trafia do jakiegoś resolvera gdzieś w internecie i wraca z odpowiedzią, której twój własny resolver odmówiłby udzielenia.

Blocklista nigdy nie zadziała. Feed zagrożeń nigdy nie dostanie zapytania. Linia w logu, której byś potem szukał, nigdy nie została zapisana.

Nazywa się to DNS over HTTPS, w skrócie DoH, i zbudowano to z dobrego powodu. Zwykły DNS podróżuje otwartym tekstem na porcie 53, więc kawiarnia, lotnisko i twój dostawca internetu mogą przeczytać każdą nazwę, którą rozwiązujesz, i podmienić odpowiedzi, jeśli przyjdzie im ochota. DoH owija zapytanie tym samym szyfrowaniem co resztę sieci i chowa je w tłumie. Jako środek ochrony prywatności dla człowieka we wrogiej sieci robi dokładnie to, co obiecuje.

Kłopot w tym, że to, co pokonuje, i to, na czym polegasz, to jedna i ta sama rzecz.

Twój resolver to nie tylko usługa wyszukiwania. To punkt kontroli: miejsce, gdzie na znaną złą domenę odpowiada się niczym, gdzie zapytanie do serwera sterującego pojawia się w logu, gdzie Protective DNS odrzuca domenę malware, zanim połączenie w ogóle powstanie. DoH zabiera zapytanie twojemu resolverowi i oddaje je takiemu, którego nigdy nie wybrałeś, a każde zabezpieczenie, które zawiesiłeś na tamtym resolverze, idzie razem z nim.

Zwykły DNS idzie przez twój resolver. DoH go omija.Ten sam laptop, to samo pytanie. Jedna odpowiedź przechodzi kontrolę, druga jej nie spotyka.Zwykły DNS, port 53DNS over HTTPS, port 443Laptoppyta o nazwęTwój resolversprawdza blocklistę i feedzapisuje zapytanie klientazła nazwa: NXDOMAINInternettylko jeśli przeszłoLaptoppyta o nazwęTwój resolvernigdy niepytanynic do blokowanianic do zapisaniaHTTPSdo resolveraprzez siebie wybranegoCudzy resolverodpowie na wszystkoFirewall widzi jeszcze jedno szyfrowane połączenie webowe.Ma ich tysiące na minutę, a na kablu to wygląda jak reszta.
Ten sam laptop zadaje to samo pytanie. Po lewej idzie przez twój resolver, który sprawdza nazwę, zapisuje ją i dopiero wtedy pyta internet. Po prawej wychodzi prosto przez HTTPS do resolvera wybranego przez klienta. Twój resolver nigdy go nie słyszy, więc nie ma czego blokować ani czego zapisać, a na granicy to jeszcze jedno szyfrowane połączenie webowe wśród tysięcy.

To nie jest argument przeciw szyfrowaniu DNS. Szyfrowany DNS jest słuszny, a ostatnia część tego wpisu mówi, jak go prowadzić. To argument o tym, kto wybiera resolver, bo ten wybór to cała gra, a DoH zaprojektowano tak, żeby odebrać go tobie i dać przeglądarce, aplikacji i, jeśli nie uważasz, napastnikowi.

Czym DoH jest naprawdę

Zdejmij z niego marketing, a DoH to zwykłe żądanie webowe, które akurat niesie pytanie DNS.

Zwykły DNS to mała binarna wiadomość wysyłana przez UDP albo TCP na port 53. DoH wkłada tę samą wiadomość, albo jej wersję w JSON, do żądania HTTPS do serwera WWW, który zna ten protokół; odpowiedź to odpowiedź HTTPS1. Na tym polega cały pomysł.

RFC 8484 ustandaryzował to w październiku 2018 i nikt nie ukrywał zamiaru. Cel, jak mówi jego własny wstęp, to „allowing web applications to access DNS information via existing browser APIs”1.

Istniejące API przeglądarki. Strona internetowa. Nikt tego nie odkrył po latach jako niezręcznego skutku ubocznego. Stoi w pierwszym akapicie standardu, zapisane jako cel.

Oto zapytanie zrobione po DoH-owemu, z wiersza poleceń, do publicznego resolvera, o example.com:

$ curl -s -H 'accept: application/dns-json' \
    'https://cloudflare-dns.com/dns-query?name=example.com&type=A'
{"Status":0,"TC":false,"RD":true,"RA":true,"AD":true,"CD":false,
 "Question":[{"name":"example.com","type":1}],
 "Answer":[{"name":"example.com","type":1,"TTL":146,
            "data":"23.192.228.80"}]}

Żadnego specjalnego klienta. Żadnego portu poza 443. Jedno żądanie HTTPS, w tym samym kształcie co pobranie strony, i nazwa rozwiązana przez maszynę po drugiej stronie świata, która nigdy nie słyszała o twojej sieci ani twoich regułach. Google prowadzi taki sam endpoint, Quad9 też, i dziesiątki innych.

Teraz popatrz, co widzi twój firewall. Połączenie TLS do serwera WWW na 443, do którego środka nie zajrzy, bo na tym polega TLS, i którego nie odróżni od setek innych otwieranych co sekundę do sieci CDN, analityki i reklam. Pytanie DNS zniknęło. Wyszło z budynku przebrane za ruch webowy i nikt przy drzwiach nie zobaczył jego twarzy.

Na kablu zapytanie DoH to pytanie DNS zapieczętowane w żądaniu webowym.To samo pytanie. Jedno na kopercie, drugie zapieczętowane trzy warstwy głębiej.Zwykły DNS, port 53DoH, port 443Zapytanie DNSname=badsite.example type=AFirewall czyta to w całości.Widzi nazwę, sprawdza, blokuje lub zapisuje.Rekord TLS (tylko to widzi firewall)Żądanie HTTP do serwera WWWZapytanie DNS (zapieczętowane)name=badsite.exampletype=ANa porcie 443 firewall widzi tylko zewnętrzną warstwę.Połączenie TLS z serwerem WWW, jak ładowanie strony, reklama czy beacon analityki. Nazwa nie wypływa.
Zwykłe zapytanie DNS jest napisane na kopercie: firewall czyta nazwę i na nią reaguje. Zapytanie DoH to to samo pytanie zapieczętowane w żądaniu HTTP wewnątrz rekordu TLS, a firewall widzi tylko zewnętrzną warstwę, połączenie z serwerem WWW na 443, które wygląda jak każde inne. Nazwa nigdy nie wypływa tam, gdzie mogłoby ją dosięgnąć jakieś zabezpieczenie.

Klient może przesłać zapytanie DNS na trzy sposoby i warto je położyć obok siebie, bo różnica między nimi to cały ten wpis.

TransportPortTwój resolver go widziDo odrzucenia na granicySzyfrowany
Zwykły DNS53 (UDP/TCP)Tak, jeśli go przez niego wymusiszTak, zamknij 53 na wyjściuNie
DNS over TLS (DoT)853Tylko jeśli wskazuje na twójTak, zamknij 853 na wyjściuTak
DNS over HTTPS (DoH)443Tylko jeśli wskazuje na twójNie, 443 nie zamknieszTak

Zwykły DNS da się czytać i blokować, i właśnie dlatego łatwo go było kontrolować i łatwo szpiegować. DoT szyfruje zapytanie, ale zostaje na własnym porcie, więc wciąż możesz go odrzucić na granicy. DoH to ten, za który nie ma jak chwycić: szyfrowany jak DoT, ale na jedynym porcie, którego nigdy nie zamkniesz, więc jedyna dźwignia, jaka zostaje, to który resolver wybrał klient, i o tej dźwigni jest ten wpis.

Kto wybiera resolver

Ma to znaczenie, bo współczesna maszyna ma na sobie pięć różnych rzeczy, z których każda może zdecydować, dokąd idzie DNS, a domyślnie kontrolujesz dokładnie jedną z nich.

Pięć rzeczy na jednej maszynie może wybrać resolver. Ty ustawiasz jedną.Kto decyduje, dokąd idzie zapytanieWarstwaKto wybiera resolverDomyślnie twoje?System operacyjnyTwoja sieć, przez DHCP lub ogłoszenia routeraTakPrzeglądarkaDomyślnie producent, chyba że twoja polityka zmieniTylko z twoją politykąAplikacja lub jej bibliotekaAutor kodu, przy kompilacjiNieSkrypt na stronieWłaściciel strony lub każdy ładowany skryptNieMalwareOperator, na sztywno, często po adresie, nie nazwieNieTrzy dolne nie potrzebują uprawnień admina, zmiany ustawień ani niczego widocznego w systemie.
Pięć warstw na jednej maszynie, każda zdolna wybrać własny resolver. System operacyjny używa tego, który rozdaje twoja sieć, i ten jest twój. Przeglądarka używa domyślnego resolvera producenta, chyba że twoja polityka mówi inaczej. Aplikacja, skrypt na stronie i malware wybierają same i niczego od ciebie do tego nie potrzebują.

System operacyjny pyta resolver, który twoja sieć rozdała przez DHCP albo ogłoszenia routera. Ten jest twój, i to jest model, który zakładało wszystko starsze niż mniej więcej 2019: jeden resolver, rozdawany przez sieć, i dlatego kontrola DNS na poziomie sieci działała przez trzydzieści lat.

Przeglądarka to zepsuła. Firefox i Chrome mają wbudowaną maszynerię do własnego DoH, do resolvera wybranego przez ich producenta, ponad twoją głową, i wycofują się dopiero, gdy wykryją zarządzaną sieć. A aplikacja może nosić własnego klienta DoH i zaszyty w kodzie resolver, ustalony przy kompilacji; nie czyta twojego DHCP i nie pyta. Mnóstwo legalnego oprogramowania już tak robi.

Skrypt na stronie internetowej to ten, który powinien cię zatrzymać, bo nie wymaga instalowania czegokolwiek. Polecenie curl powyżej to jedno żądanie HTTPS, a przeglądarka żyje z wysyłania żądań HTTPS. Kilka linijek JavaScriptu na dowolnej stronie, którą użytkownik otworzy, może wysyłać zapytania do publicznego endpointu DoH, bo duzi dostawcy celowo zezwalają na żądania cross-origin, żeby aplikacje webowe mogły z nich korzystać, co jest celem zapisanym w RFC 8484. Strona, którą właśnie czytasz, mogłaby w tej chwili rozwiązywać nazwy przez resolver w innym kraju, a ty zobaczyłbyś jeszcze jedno połączenie HTTPS.

A malware wybiera własny resolver z oczywistego powodu: nie chce, żebyś widział, dokąd dzwoni. Nosi resolver w swoim kodzie, często sięga do niego po adresie, żeby nie było żadnego początkowego zapytania do wyłapania, i na nic z tego nie potrzebuje twojej zgody.

Przeczytaj tę kolumnę jeszcze raz. Trzy dolne nie potrzebują uprawnień administratora, zmiany ustawień ani niczego, co pokaże się w systemie operacyjnym. Zabezpieczenie, które budowałeś latami, jeden resolver, jedna blocklista, jeden log, zakładało, że górny wiersz jest jedynym wierszem. Od lat nie jest.

Ta sama sztuczka, której bali się producenci przeglądarek

Przypadek strony internetowej nie jest ani teoretyczny, ani nowy. Tak właśnie nadużywa się pomocników protokołów: strona emituje bajty, coś dalej w łańcuchu na nie reaguje i nie potrafi stwierdzić, że przyszły ze strony napastnika, a nie od prawdziwego klienta, bo na kablu są identyczne. Przy DoH tym czymś dalej jest publiczny resolver, który odpowiada bez żadnej możliwości dowiedzenia się, że pytający JavaScript pochodzi ze strony phishingowej, a twój resolver, ten z blocklistą i logiem, w ogóle nie stał na drodze, żeby mieć zdanie. To nie dziura wybita w twoich zabezpieczeniach, tylko droga zbudowana dookoła nich, wyłożona tym samym szyfrowaniem, którego używania od wszystkich wymagasz.

To już jest kanał autorów malware

Nie musisz sobie wyobrażać, jak to się wykorzystuje. Jest to udokumentowane od lat, przez nazwanych badaczy, na prawdziwych próbkach, a kierunek jest tylko jeden: od przestępczego bota w 2019 do narzędzia państwowego wywiadu rok później, i z każdym rokiem gęściej, z nowymi backdoorami pojawiającymi się jeszcze w 2026.

PróbkaZgłoszonaSprawcaCo niósł DoH
Godlua1 lipca 20192Przestępczy botnetZapytanie o nazwę serwera sterującego
PsiXBot6 września 20193Przestępcy (infostealer)Rozwiązywanie domen C2, przez DoH Google
OilRig (APT34)II kw. 20204Powiązani z państwem irańskimSkradzione dane, wyprowadzane przez DoH do Google i Cloudflare
ChamelDoH16 czerwca 20235ChamelGang (APT)Cały kanał sterowania, DNS TXT przez DoH do Google i Cloudflare
BRICKSTORM4 grudnia 20256Backdoor powiązany z ChinamiC2 schowane pod HTTPS i zagnieżdżonym TLS, DoH wśród warstw
Dohdoor26 lutego 20267Nieustalony (UAT-10027)Zapytania o C2 wysyłane do DoH Cloudflare na 443

Godlua, pierwszy szeroko opisany przypadek, był backdoorem na Linuksa i Windows, o którym raport zapisał, że „uses DNS over HTTPS to get the C2 name to ensure secure communication between the bots, the Web Server and the C2”2. W sieci, która obserwuje port 53, rozwiązywanie nazwy własnego serwera sterującego to prezent dla obrońcy. Przez DoH nie ma czego obserwować.

Zdanie Proofpointa o PsiXBocie jest tym, które warto zacytować: dostawca analiz zagrożeń mówi na głos to, co zwykle się przemilcza. Użycie DoH do sterowania, napisali, „should be a warning shot for the cybersecurity community as there are no simple solutions to help identify an infected host or the process of receiving instructions”3. Żadnych prostych rozwiązań, od ludzi, których praca polega na ich znajdowaniu.

Potem OilRig podniósł poprzeczkę. Opis Kaspersky’ego to dokładnie ta zmiana, o której jest ten wpis: „instead of plain text requests to port 53, they would use port 443 in encrypted packets”, z narzędziem, które „allows DoH queries to Google and Cloudflare services”4. Państwowa operacja wywiadowcza, używająca publicznych dostawców DoH jako rury do wynoszenia skradzionych danych obok wszystkiego, co pilnowało DNS.

I na tym się nie skończyło. Rozlało się. W 2023 ChamelGang miał linuksowy backdoor w C++, ChamelDoH, prowadzący cały swój kanał sterowania przez DoH, wysyłający zapytania DNS TXT do własnych serwerów nazw przez Google i Cloudflare; badacz, który go znalazł, zauważył, że zarówno wykrywanie, jak i zapobieganie „become difficult”, bo szyfrowanego transportu nie da się przechwycić, a złośliwego żądania nie da się odróżnić od prawdziwego5. W grudniu 2025 CISA rozebrała BRICKSTORM, backdoor powiązany z Chinami, który układa w stos HTTPS, WebSockety i zagnieżdżony TLS i „also uses DNS-over-HTTPS (DoH)”, żeby zakopać swoje C2 w zwykłym ruchu webowym6. W lutym 2026 to był już zwykły warsztat: Cisco Talos złapał Dohdoor, który „securely sends encrypted DNS requests to Cloudflare’s DNS server over HTTPS port 443”, żeby znaleźć swój serwer sterujący, i wchodził phishingiem do amerykańskich szkół i szpitali7.

Tak to wygląda. Nie technika, która miała swoje pięć minut i przeminęła, ale taka, po którą co roku sięga więcej rąk. Problem się pogarsza, nie poprawia, a nowa rodzina pojawia się jak w rozkładzie jazdy.

W każdym z tych przypadków robotę wykonała jedna właściwość: zapytanie wyszło jako HTTPS na 443 i resolver obrońcy nigdy go nie zobaczył. Nie słabość, którą ktoś może kiedyś znajdzie. Funkcja, którą napastnicy wdrażali raz po raz, kilku z nich to państwa.

I powiedzmy jasno, dlaczego ta tabela rok w rok się zapełnia. Każda rodzina w niej przechodzi przez drzwi, o których autorów DoH ostrzegano, że zostawiają je otwarte, w tekście samego standardu, a i tak zostawili je otwarte8. To nie było przeoczenie. To była krótkowzroczność, wybrana świadomie, przez ludzi, wśród których był technolog samego ICANN. Więc nazwę to po imieniu: w tej sprawie ICANN to pomocnicy cyberprzestępczości. Ostrzeżeni w tekście własnego standardu, co się zepsuje, jego ludzie i tak się pod tym podpisali, a tabela powyżej to to, co przeszło przez lukę. Przestępczość nie jest zaskoczeniem. To rachunek za decyzję, a czyja to była decyzja, to reszta tego wpisu.

A mimo wszystko DoH nie kupuje nawet tego, co ludzie zakładają: ochrony przed sfałszowaną odpowiedzią. Szyfrowanie odcinka do resolvera to nie uwierzytelnienie tego, co resolver oddaje, a serwer DoH wciąż może zwrócić sfałszowany rekord. Standard to przyznaje, mówiąc, że zakaz nieskonfigurowanych serwerów „does not guarantee protection against invalid data”9.

Jedyny mechanizm, który uwierzytelnia odpowiedź DNS, to DNSSEC, a DoH nim nie jest. Gorzej, dla niemal każdego klienta DNSSEC jest walidowany na resolverze rekurencyjnym, nie na urządzeniu: klient po prostu wierzy resolverowi na słowo, że odpowiedź przeszła kontrolę. Więc DNSSEC zawsze chronił cię tylko na tyle, na ile ufałeś resolverowi, który sprawdza, a prawdziwy ruch DoH polega na oddaniu tego zaufania zdalnemu operatorowi, którego nie widzisz i nie skontrolujesz.

W związku z tym DoH może sprawić, że łatwiej trafisz na sfałszowaną stronę, nie trudniej: lokalne zabezpieczenia, które wyłapałyby przejętą odpowiedź, feed Protective DNS, własne filtrowanie operatora, to właśnie to, co ominąłeś, a zostaje tylko słowo jednego zdalnego operatora, przyjęte na wiarę.

DoH zmienia, komu ufasz co do odpowiedzi. Nie usuwa potrzeby zaufania.Komuś trzeba zaufać. DoH tylko zmienia komu: na kogoś, kogo nie skontrolujesz.Twój własny resolverZdalny resolver DoHTwoje urządzenieResolver, który kontrolujeszWaliduje DNSSEC za ciebieMa twoją blocklistę i logMożesz go sprawdzić i audytowaćJeśli kłamie, jest twój: sprawdziszTwoje urządzenieszyfrowana ruraResolver, którego nie kontrolujeszWaliduje DNSSEC, wierzysz na słowoNie widzisz go ani nie audytujeszTwoja blocklista jest poza drogąGdy fałszuje, nic lokalnie nie złapieSzyfrowanie chroni rurę, nie prawdziwość odpowiedzi.DNSSEC sprawdza resolver, więc i tak mu ufasz. DoH tylko daje ci takiego, którego nie widzisz.
DoH nie usuwa potrzeby zaufania resolverowi co do odpowiedzi, tylko ją przenosi. Twój własny resolver waliduje DNSSEC, nosi twoją blocklistę i da się go skontrolować; zdalny resolver DoH waliduje w twoim imieniu, a ty wierzysz mu na słowo, przez szyfrowaną rurę, która zabezpiecza odcinek i nic nie mówi o tym, czy odpowiedź jest prawdziwa.
Przed czym DoH ma rzekomo chronićCzy chroni?
Podsłuch na odcinku do resolveraTak, zapytanie jest szyfrowane
Manipulacja na tym odcinkuTak
Sfałszowany rekord od samego resolveraNie, to zadanie DNSSEC, nie DoH
Złośliwy, przymuszony lub przejęty resolverNie, teraz ufasz mu całkowicie
Blokowanie malware, trackerów i nakazów sądowychNie, omija je

I nic z tego nie jest nowym pomysłem, o który DoH potknął się przypadkiem. Filtrowanie złośliwych domen na resolverze to dokładnie to, co OpenDNS robi od blisko dwudziestu lat, blokując phishing i malware dla milionów użytkowników, zanim odpowiedź w ogóle do nich dotarła, i to jest model, za który Cisco zapłaciło w 2015, żeby go mieć10. Dwie dekady bezpieczeństwa na poziomie resolvera, które chroniło ludzi, którzy nigdy niczego nie konfigurowali, a DoH podkopał cały ten model jednym ciosem: skieruj aplikację na jej własny resolver, i OpenDNS, albo cokolwiek wybrała twoja sieć, nie stoi już na drodze.

Dlaczego stara odpowiedź przestała działać

Dopóki DNS żył na porcie 53, odpowiedź sieciowa była prosta. Zmuś każdego klienta do używania twojego resolvera i zablokuj wychodzący port 53 wszędzie indziej na granicy. Maszyna sięgająca do zewnętrznego serwera DNS dostawała odmowę, więc musiała iść przez twój, więc twoje zabezpieczenia obejmowały wszystko. Toporne, ale działało.

DoH zabija to jednym ruchem, używając 443. Wychodzącego 443 nie zablokujesz. To jest sieć WWW. Więc port, który zamknąłbyś, żeby przepchnąć DNS przez swój resolver, jest tym, którego nigdy nie zamkniesz, a szyfrowanie, które powstrzymuje twojego ISP przed podglądaniem, powstrzymuje też ciebie przed odróżnieniem zapytania DoH od ładowania strony.

Dwie rzeczy, którymi odzyskałbyś kontrolę, zamknięcie portu i czytanie ruchu, obie zniknęły z założenia. Pokonanie dokładnie tych dwóch, w rękach wrogiej sieci, to to, do czego DoH zbudowano.

A czytanie ruchu nie jest takim wyjściem, na jakie wygląda, bo da się to zrobić tylko w jeden sposób: rozszyfrować i przejrzeć całość. Żeby zobaczyć DNS wewnątrz połączenia na 443, musisz zrobić man-in-the-middle na każdym połączeniu HTTPS w sieci, wgrać własny certyfikat główny na każde urządzenie i odszyfrowywać i ponownie szyfrować wszystko. Do tego właśnie ucieka się coraz więcej administratorów, żeby odzyskać widoczność, którą kiedyś dawała im za darmo jedna reguła firewalla.

I to o wiele gorsza wymiana: osłabiłeś TLS dla wszystkiego, wstawiłeś skrzynkę deszyfrującą w drogę każdego logowania i każdej sesji bankowej i zbudowałeś jeden cel, którego przejęcie kompromituje całość, czyli postawę, przed którą US-CERT wprost ostrzegał11. Proporcjonalne zabezpieczenie zostało złamane, więc zostaje nieproporcjonalne.

I na tym polega pułapka. Mechanizm, który chroni dziennikarza na lotniskowym WiFi przed wrogą siecią, to ten sam, który chroni malware w twojej sieci przed tobą, a protokół nie odróżni jednego od drugiego. Omijany resolver nie wie, czy jest cenzorem, czy zespołem bezpieczeństwa. Wie tylko, że został odcięty.

Poprawną odpowiedzią zawsze był DNS over TLS

Oto część, która zdradza całą grę. Szyfrowanie DNS nigdy niczego takiego nie potrzebowało. Zrobiono je dwa lata przed DoH, w sposób, który zostawiał osobie prowadzącej sieć możliwość wykonywania jej pracy.

DNS over TLS, RFC 7858, pochodzi z maja 2016. Jego streszczenie mówi, do czego służy, w pierwszej linijce: ma „provide privacy for DNS”, szyfrowanie, które „eliminates opportunities for eavesdropping and on-path tampering with DNS queries in the network”12. To cała sprawa prywatności, załatwiona: kawiarnia i ISP odcięci dokładnie tak samo jak przy DoH, bo zapytanie jest szyfrowane od końca do końca.

A współautorem był Paul Hoffman, który potem był też współautorem standardu DoH1. To więc nie dwa rywalizujące obozy. Ci sami ludzie, którzy już rozwiązali prywatność, rozwiązali ją jeszcze raz, inaczej.

To, kim jest Hoffman, ma znaczenie, bo mówi, skąd to przyszło. Nie jest przypadkowym obserwatorem DNS: jego nazwisko widnieje na ponad osiemdziesięciu RFC, w tym na standardzie terminologii DNS, a pracuje jako technolog w ICANN13. Standard, który schował DNS na 443, współtworzono więc z wnętrza ICANN, amerykańskiego organu, który decyduje, co trafia do roota.

A ICANN nie jest bezinteresownym opiekunem, jak sugeruje to słowo. Jego historię opisałem osobno: zbudowany w Kalifornii, odpowiadający przed Kalifornią i gotów używać swojej pozycji nad przestrzenią nazw do własnych celów. To nie była kampania o prywatność z obrzeży. To był establishment, który trzyma root, załatwiający po raz drugi sprawę prywatności, którą załatwił już w 2016, w sposób, który usunął operatora sieci.

Zapytaj więc, co dodał ten drugi sposób, bo prywatnością to nie było.

StandardRokPortSzyfruje DNSOperator nadal widzi, że to DNS
DNS over TLS (RFC 7858)2016853TakTak
DNS over HTTPS (RFC 8484)2018443TakNie
Prywatność rozwiązał DoT w 2016. DoH przyszedł dwa lata później i dodał tylko obejście.Szyfrowany DNS: co było pierwsze, a co potemMaj 2016DNS over TLS (RFC 7858), port 853Szyfruje DNS. Operator nadal widzi, że to DNS. Prywatność rozwiązana.Paź 2018DNS over HTTPS (RFC 8484), port 443Ten sam główny autor. To samo szyfrowanie. Operator już go nie widzi.Lip 2019Godlua: pierwsze malware chowające C2 w DoHLip 2019ISPA nazywa Mozillę „Internet Villain” za DoH, potem się wycofujeWrz 2019PsiXBot rozwiązuje domeny C2 przez DoH GoogleLut 2020Firefox domyślnie włącza DoH w USA, resolver CloudflareII kw. 2020OilRig (APT34) wyprowadza dane przez DoHPrywatność była kompletna w 2016.Wszystko poniżej drugiej kropki to obejście i to, do czego go użyto. Nic z tego nie wymagało nowego standardu prywatności.
Kolejność jest argumentem. DNS over TLS rozwiązał problem prywatności w 2016, na porcie, którym operator sieci nadal może zarządzać. DNS over HTTPS przyszedł dwa lata później od tego samego głównego autora, nie dodał do prywatności niczego poza przejściem na port 443, a wszystko poniżej tego drugiego punktu to obejście i to, do czego obejścia użyto.

Zmieniło się tylko ostatnie pole. DoT działa na własnym porcie, 853, więc operator widzi, że to DNS, i decyduje, co z nim zrobić: przepuścić do zatwierdzonego resolvera, odrzucić gdzie indziej. DoH kładzie to samo szyfrowane zapytanie na 443 i miesza je z siecią WWW, gdzie operator nie potrafi go wyłowić.

Ta sama prywatność, to samo szyfrowanie. Jedyna różnica między tymi dwoma standardami polega na tym, czy osoba prowadząca sieć nadal widzi własny DNS. To nie jest funkcja prywatności. Prywatność dostarczono w 2016. To funkcja obejścia, i jedyna rzecz, którą DoH dodaje.

I wiedzieli o tym. To udokumentowane, nie wywnioskowane. Własne Operational Considerations w RFC 8484 mówią to wprost: „Filtering or inspection systems that rely on unsecured transport of DNS will not function in a DNS over HTTPS environment due to the confidentiality and integrity protection provided by TLS”8.

Te systemy to narzędzia bezpieczeństwa, które już chroniły użytkowników: blokowanie malware i serwerów sterujących, feedy Protective DNS, filtry ochrony dzieci, inspekcja w firmach. Standard wymienia je, we własnym tekście, jako rzeczy, które przestaną działać. Zepsucie narzędzi, które już broniły ludzi, było wyborem, podjętym z otwartymi oczami i wdrożonym jako domyślne. Znać skutek i mimo to go wybrać to decyzja, z której można ich rozliczyć.

Dlatego narracja o prywatności nie przetrwa zderzenia z osią czasu. Skoro DoT istnieje, prywatność nie może być powodem DoH, bo prywatność była już załatwiona, przez tego samego autora, dwa lata wcześniej. Prywatność była więc zasłoną dymną.

Odsuń ją i zobacz, co drugi standard faktycznie uruchomił: wyścig zbrojeń. Wziął zabezpieczenie, które było jedną linijką w firewallu, i zamienił je w niekończący się pościg, resolvery przeciw blocklistom przeciw nowym resolverom, z operatorem przegrywającym domyślnie i garstką amerykańskich firm trzymających na końcu otwarty tekst.

Nazwij to skutkiem ubocznym funkcji prywatności, jeśli chcesz. Na podstawie dowodów, przy już wdrożonym DoT i standardzie, który sam przyznaje, że zepsuje filtrowanie, to jest cel, a prywatność była słowem namalowanym na pudełku. I forsowano to mocno pod tym słowem, przez strony, które zyskały.

Forsowali i wdrażali DoHKim jeszcze są
MozillaWspółautorka RFC 8484, potem włączyła DoH domyślnie w amerykańskim Firefoksie14, resolver Cloudflare
GoogleWdraża DoH w Chrome, prowadzi duży publiczny resolver DoH i jest firmą reklamową
CloudflareDomyślny resolver amerykańskiego Firefoksa, więc dostaje te zapytania

Ludzie, którzy sprzedawali to jako prywatność, to producenci przeglądarek, a beneficjentami nie byli wyłącznie użytkownicy.

Czy mogę zapytać, dlaczego, skoro celem była prywatność, odpowiedzią nie był standard szyfrowanego DNS, który już istniał i zostawiał operatora w obiegu, tylko drugi, zbudowany tak, żeby operator go nie widział? Nie pytam, kto to zatwierdził. Pytam, która część „prywatności” wymagała wycięcia jedynej osoby odpowiedzialnej za sieć.

Bo to jest prawdziwy cel, i jest nim administrator sieci: profesjonalista odpowiedzialny za bezpieczeństwo sieci, traktowany domyślnie jak przeciwnik. DoH nie usuwa nawet inwigilacji, na którą narzekała opowieść o prywatności. Jak wyłożył Bert Hubert z PowerDNS, DNS był „typically provided by the operator of a network”, a przeniesienie go domyślnie do strony trzeciej to „a net-negative for privacy for everyone”, bo ta strona trzecia „gets a complete log per device of all DNS queries, in a way that can even be tracked across IP addresses”15.

Zapytania nie są ukryte. Są oddane amerykańskiemu operatorowi resolvera zamiast administratorowi, a administrator to jedyna strona, którą usunięto. Producenci też o tym wiedzą. Logika „wykryj zarządzaną sieć i się wycofaj” z następnej części istnieje właśnie dlatego, że ustawienie domyślne przesłania administratora, a oni dołożyli wyłącznik, zamiast zmienić ustawienie domyślne.

Teraz zapytaj, kto zyskuje na prowadzeniu DNS obok operatora. Sztandarowym przykładem jest dziennikarz na wrogim lotniskowym WiFi, i ten człowiek istnieje naprawdę. Tak samo jak branża reklamowa i śledząca, której domeny przechodzą obok blocklisty sieci w chwili, gdy aplikacja albo przeglądarka rozwiąże je przez DoH.

Blokowanie na poziomie sieci, Pi-hole, firmowa blocklista, filtrujący resolver, działa przez odpowiadanie na nazwę trackera niczym. DoH to sposób, żeby nazwa i tak dostała odpowiedź. A największym operatorem publicznego resolvera DoH jest Google16, firma reklamowa, która wdraża też DoH we własnej przeglądarce17.

Funkcja prywatności, sprzedawana przez firmę, która sprzedaje śledzenie, i zaprojektowana tak, że pokonuje narzędzie, którego ludzie używają, żeby to śledzenie blokować. Wyciągnij z tego, co chcesz. Ja już wyrobiłem sobie zdanie.

Nawet toporna wersja tego zarzutu została wygłoszona. W lipcu 2019 brytyjskie stowarzyszenie branżowe ISP nominowało Mozillę do tytułu „Internet Villain” za DoH, który miałby „bypass UK filtering obligations and parental controls, undermining internet safety standards in the UK”18. Wybrali niezgrabny cel i jeszcze gorszą ramę, zostali zakrzyczani i się wycofali.

Zdejmij jednak politykę, a obserwacja pod spodem była trafna, i trzyma się niezależnie od tego, czy omijane zabezpieczenie to filtr ochrony dzieci, firmowa blocklista czy Pi-hole w wolnym pokoju. DoH jest zbudowany, żeby przeprowadzić DNS obok tego, kto prowadzi sieć.

I to nie jest drobna sprawa, bo DoH jest teraz najtrudniejszy do zablokowania z całej trójki. DoT siedzi na 853, gdzie sieć wciąż może go odrzucić. DoH nie, więc ze wszystkich sposobów, w jakie DNS może opuścić sieć, to ten, za który nie ma jak chwycić, co czyni go największym pojedynczym ryzykiem ze wszystkich.

To sięga prawa, nie tylko bezpieczeństwa. W Wielkiej Brytanii blokowanie, które ma moc prawną, odbywa się u ISP przez DNS: lista materiałów przedstawiających wykorzystywanie seksualne dzieci prowadzona przez Internet Watch Foundation i nakazy w sprawach praw autorskich, które High Court wydaje na podstawie sekcji 97A, są egzekwowane przez filtrowanie DNS i IP na resolverze, który klient dostaje19.

Przeprowadź połowę DNS obok tego przez DoH, a blokada nie obejmuje tego klienta. Sąd może nakazać zablokowanie strony, sieci można kazać to egzekwować, a przeglądarka rozwiązująca przez DoH i tak znajdzie adres, kanałem, którego sieć nie widzi i nie może zamknąć. Egzekwowanie prawa cybernetycznego albo nakazu sądowego na poziomie sieci, tam, gdzie zawsze się to robiło, staje się prawie niemożliwe.

I tu rachunek spada na wszystkich, nie tylko na sieć. Złam proporcjonalne zabezpieczenie, to chirurgiczne, które blokowało nazwaną domenę na resolverze na mocy nakazu sądu, a państwo się nie podda. Sięgnie po tępsze narzędzie. Brytyjski Online Safety Act jest tym narzędziem: rozległe obowiązki dla platform, obowiązkowa weryfikacja wieku i stojący za tym Ofcom z karami, reżim, który dotyka każdego użytkownika i każdej usługi w kraju20.

Nie bronię tej ustawy. Wskazuję, skąd wziął się nacisk na nią. Kiedy wąskie narzędzie, które egzekwowało prawo w sieci, przestaje działać, nie dostajesz mniej egzekucji, dostajesz egzekucję bardziej toporną, szerszą i bardziej inwazyjną, wymierzoną we wszystkich, bo wersja celowana już nie działa. Taka jest cena złamania podstawowego zabezpieczenia, a ci, którzy je złamali, nie są tymi, którzy płacą.

A ICANN ma to w nosie, bo z Kalifornii to nie jego problem. Kiedy blokada zawodzi albo platforma łamie swoje obowiązki, to nie ICANN staje przed sądem, tylko operator, platforma, firma, przed Ofcomem i karami. Skutki spadają na wszystkich poniżej decyzji, z której organ, który ją podjął, nigdy nie musi się tłumaczyć.

Złam chirurgiczne zabezpieczenie, a państwo sięgnie po młot. Płacą wszyscy.Złam proporcjonalne zabezpieczenie, a zastąpi je tępszeZabezpieczenie chirurgiczneBlokada jednej domenyna resolverze, z nakazu sąduPrecyzyjne, proporcjonalne,wymierzone tylko w celDoH je łamiezapytanie już nieprzechodzi przez resolverTępe narzędzieOnline Safety Act:weryfikacja wieku wszystkich, obowiązkikażdej platformy, Ofcom z karamiWymierzone w cały krajZłam wąskie narzędzie, a państwo się nie podda.Sięgnie po szerokie, wymierzone we wszystkich, bo wersja celowana już nie działa.A ci, którzy złamali wąskie narzędzie, nie płacą za szerokie.
Chirurgiczne zabezpieczenie blokowało jedną nazwaną domenę na resolverze na mocy nakazu sądu. DoH je łamie, więc państwo sięga po tępe narzędzie: Online Safety Act, wymierzony w każdego użytkownika i każdą platformę w kraju. Złam wąskie narzędzie, a nie dostaniesz mniej egzekucji, tylko szerszą, której nikt nie potrafi wycelować.

Ustaw konsekwencje w rzędzie, a wszystkie mają ten sam kształt: coś, co sieć egzekwowała na resolverze, a już nie może.

Co egzekwowała siećJak to robionoPrzy DoH
Blokowanie malware i serwerów sterującychblocklista resolvera i feed zagrożeńominięte; Godlua, PsiXBot i OilRig zrobiły dokładnie to
Blokowanie reklam i trackerówPi-hole albo filtrujący resolverominięte; nazwa trackera i tak się rozwiązuje
Nakazy sądowe i lista IWFfiltrowanie DNS u ISPblokada oparta na DNS nie obejmuje tego klienta

DoT był uczciwą odpowiedzią. Szyfruje twój DNS i zostawia operatorowi możliwość wykonywania pracy. DoH zachował szyfrowanie i dodał na wierzch jedną rzecz: operator już tego nie widzi. Wszystko inne w nim wynika z tego jednego wyboru.

Zrobione w USA, sporne wszędzie indziej

Nic z tego nie zatrzymuje się na kanale La Manche, a czytanie tego jako brytyjskiego problemu zmniejsza go do ułamka prawdziwej wielkości. Ten sam kształt biegnie przez całą Europę aż do Australii. Z jednej strony instrument prawny, z drugiej blokada DNS w sieci.

W Australii Sąd Federalny nakazuje ISP odcięcie dostępu do zagranicznych stron naruszających prawa na podstawie sekcji 115A Copyright Act21. Portugalia całkiem pomija sąd: administracyjne memorandum, na mocy którego właściciele praw zgłaszają sprawy organowi o nazwie MAPINET, a ISP blokują przez DNS w ciągu piętnastu dni roboczych22. Różne ustawy, jedno nośne założenie, i to jest założenie, które DoH wybija spod nich wszystkich. Że klient rozwiązuje nazwy przez resolver, który dostał.

Zobacz więc, co robi państwo, kiedy to założenie zawodzi. Przestaje naciskać na ISP i zaczyna nakazywać samym publicznym resolverom zwracanie złej odpowiedzi. To nie prognoza. To stos wyroków, i rośnie.

KrajNakaz blokadyPubliczny resolverCo się stało
WłochyPiracy Shield AGCOM, nazwy blokowane w 30 minutnakaz filtrowania, łącznie z 1.1.1.1Cloudflare odmówił, dostał karę €14 247 698 i się odwołuje23
Francjanakaz Canal+ dotyczący streamingu sportuwymienieni Google, Cloudflare i OpenDNSCloudflare podaje HTTP 451, Google po cichu nie odpowiada, OpenDNS wyłączył się dla kraju24
Belgiaponad 100 domen pirackiego sportute same trzy resolveryCloudflare stosuje się z 451, Google milczy, OpenDNS też wyszedł z Belgii24
NiemcyUniversal Music przeciw Cloudflarenakaz w pierwszej instancji, łącznie z 1.1.1.1uchylony w apelacji, Kolonia uznała resolver za „passive, automatic and neutral”25
Holandiadynamiczna blokada BREINna poziomie ISP, resolver jeszcze nieZiggo, KPN i reszta blokują po DNS i IP, aktualizowane na żądanie26

Czytaj to jako jedną rzecz, nie pięć. Kilka amerykańskich firm przepisało DNS dla całej planety na własną rękę, złamało proporcjonalne zabezpieczenie, które zbudował każdy z tych krajów, i zostawiło sądom ustalenie, co zrobić z gruzami. Odpowiedzi tych firm, ciąganych co kilka miesięcy przed inny sąd, mówią ci dokładnie, ile reszta świata dla nich waży. Jedna się odwołuje i krzyczy o cenzurze. Druga nie odpowiada na zapytanie i nic użytkownikowi nie mówi. A OpenDNS, resolver, który przez dwadzieścia lat po cichu filtrował malware i który ten wpis już stawiał za wzór do naśladowania, w ogóle się nie spiera. Wyłącza się dla Francji i dla Portugalii, zamiast obsługiwać je na takich warunkach27.

Zatrzymaj się przy tym ostatnim. To dobry przykład z całego tego tekstu wychodzący z pokoju. Usługa, która chroniła ludzi, którzy nigdy niczego nie konfigurowali, uznaje teraz, że łatwiej porzucić cały kraj, niż go obsługiwać, a powód prowadzi prosto do decyzji projektowej podjętej w Kalifornii przez ludzi, którzy nigdy nie musieli myśleć o francuskim czy portugalskim sądzie.

Taki jest wzór, i nazwę go. To właśnie amerykańska inżynieria platform robi wszędzie, gdzie nie są Stany Zjednoczone. Buduje dla własnego rynku, wysyła wynik w świat jako ustawienie domyślne i traktuje prawo każdego innego kraju, każdego regulatora, każdą społeczność za zmianą jako cudzy bałagan do posprzątania.

A rząd macierzysty wspiera te firmy po całości. W lutym 2025 Biały Dom podpisał się pod memorandum przedstawiającym cyfrowe prawo innych krajów jako „overseas extortion” wobec amerykańskich firm, wymieniającym Wielką Brytanię i UE i kierującym przedstawiciela handlowego w stronę ceł jako odpowiedzi28. Pół roku później amerykański regulator napisał do kilkunastu amerykańskich firm technologicznych, ostrzegając, że stosowanie się do brytyjskiego Online Safety Act albo unijnego Digital Services Act może samo w sobie naruszać prawo USA29. Przeczytaj to dwa razy. Kraj, którego firmy złamały zabezpieczenia, mówi teraz tym firmom, że wykroczeniem jest stosowanie się do odpowiedzi innej demokracji na te szkody.

To mówi wszystko. Ustawa uchwalona przez wybrany parlament w Westminsterze albo w Brukseli zostaje z Waszyngtonu przedstawiona jako atak na Amerykę, a firmom mówi się, żeby ją ignorowały. Nie chodzi o to, że zważyli resztę świata i zdecydowali przeciw niej. Reszty świata nigdy nie było na wadze.

Naprawą nie jest zakaz szyfrowania

Leniwy wniosek brzmi więc „zablokuj DoH”, i jest błędny, tak samo jak „zablokuj ICMP” jest błędne na firewallu. Nie chcesz z powrotem nieszyfrowanego DNS. Zapytania otwartym tekstem na porcie 53 to realna ekspozycja, a powrót do nich, żeby odzyskać widoczność, to zamiana jednej dziury na drugą.

To, co naprawdę straciłeś, to nie szyfrowanie. To wybór resolvera. Odbierz więc to, a szyfrowanie zostaw dokładnie tam, gdzie jest.

Zachowaj szyfrowanie. Odbierz wybór resolvera.Szyfrowane całą drogę. Jedna maszyna mówi DNS do świata.Klienci53, DoT lub DoH,tylko do twojego resolveraDDR mówiim, dokądTwój resolversam obsługuje DoH i DoTblocklista, feed zagrożeń, logkanarek: odpowiedź NXDOMAINGranicatylko toUpstreamalbo rootyklient prosto na 53, 853 lub do publicznego DoH: odrzuconyNic tu nie wyłącza szyfrowania.Klientowi zabiera się tylko prawo wyboru cudzego resolvera.
Poprawiony układ. Klienci mogą używać zwykłego DNS, DNS over TLS albo DNS over HTTPS, ale tylko do twojego własnego resolvera, który teraz obsługuje wszystkie trzy. Ten resolver zachowuje blocklistę i log i jest jedyną maszyną, która może wysłać DNS dowolnego rodzaju poza granicę. Port 53, port 853 i znane publiczne resolvery DoH są odrzucane dla wszystkiego innego. Nic tu nie wyłącza szyfrowania. Jedyne, co zabiera się klientowi, to prawo wyboru cudzego resolvera.

Kształt jest ten sam, który naprawia DNS w domenie Active Directory: argument nigdy nie brzmi „wyłącz funkcję”, tylko „zdecyduj, kto może nią sterować”. Oto co to znaczy, po kawałku.

Prowadź szyfrowany DNS sam. Postaw resolver, który obsługuje DoH i DoT, nie tylko port 53, żeby klient, który chce szyfrowania, dostał je od ciebie. Nie możesz mówić klientom „żadnego DoH” na serio, jeśli nie oferujesz im własnego szyfrowanego resolvera. Daj im go i trzymaj na nim blocklistę, feed zagrożeń i logowanie, jak wcześniej.

Ogłoś go, żeby klienci znajdowali go celowo. Discovery of Designated Resolvers (RFC 9462) pozwala klientowi odpytać specjalną nazwę, poznać szyfrowany resolver własnej sieci i automatycznie przejść na DoH albo DoT do niego30. Klient obsługujący DDR szyfruje wtedy swój DNS i używa twojego: prywatność, której chciał użytkownik, i kontrola, której potrzebowałeś, jednym ruchem.

Odpowiedz na wyłącznik samej przeglądarki. Firefox sprawdza domenę kanarka, use-application-dns.net, zanim domyślnie włączy DoH: odpowiedz na nią NXDOMAIN albo SERVFAIL, a Firefox wycofa się na systemowy resolver31. Dwa uczciwe ograniczenia, oba słowami Mozilli. Kanarek „only applies to users who have DoH enabled as the default option. It does not apply for users who have made the choice to turn on DoH by themselves”31. To więc sygnał wyłączający ustawienie domyślne, nie zamek, i nic nie robi z aplikacją i malware, które nigdy przeglądarki o nic nie pytały.

Ustaw politykę przeglądarki tam, gdzie zarządzasz maszyną. Na urządzeniu, które należy do ciebie, nie polegaj na kanarku. DnsOverHttpsMode w Chrome przyjmuje off, automatic i secure, a dokumentacja Google mówi, że gdy nie jest ustawiona, „for managed devices DNS-over-HTTPS queries will not be sent”32; Chrome wyłącza własne automatyczne DoH w chwili, gdy zobaczy politykę firmową17. Skieruj ją na swój resolver albo ustaw off i niech szyfrowanie niesie DDR. Firefox ma odpowiadające przełączniki Enabled, ProviderURL i Locked33. Zarządzana maszyna, zarządzana decyzja, i wiersz, który naprawdę możesz zamknąć.

Odrzucaj alternatywy na granicy. Reguły są krótkie i wszystkie mówią to samo: DNS dowolnego rodzaju, na zewnątrz, tylko z twojego resolvera.

RegułaSkądEfekt
Zablokuj wychodzący port 53Wszystko poza twoim resolveremŻadnego zwykłego DNS na zewnątrz
Zablokuj wychodzący port 853Wszystko poza twoim resolveremŻadnego DoT do zewnętrznego resolvera
Zablokuj HTTPS do adresów publicznych resolverów DoHWszystko poza twoim resolveremOdcina znanych dostawców DoH
Skieruj upstream swojego resolvera na Protective DNSTwój resolverDomeny malware odrzucone przed połączeniem

Nie złapiesz każdego endpointu DoH po adresie, i nie możesz, bo nowy to po prostu serwer WWW, a serwerów WWW jest bez końca. Zastanów się więc, ile ta blokada teraz kosztuje. Żeby zrobić dla DoH to, co block 53 outbound robiło za darmo, ściągasz listę adresów serwerów DoH, którą ktoś inny dla ciebie ciągle skanuje: utrzymywane blocklisty istnieją, bo to jedyny sposób, jaki został, a jedna z nich co godzinę rozwiązuje każdą znaną publiczną domenę DoH na jej aktualne adresy IP, zaplanowanym zadaniem, i publikuje zmiany34. Taką wymianę wymusiło obejście.

Blokowanie zewnętrznego DNSKiedyś, na porcie 53Teraz, DoH na 443
Regułajedna linijka: block 53 outboundsubskrypcja blocklisty IP serwerów DoH
Kompletnośćkompletna w chwili zapisanianigdy kompletna; ciągle pojawiają się nowe endpointy
Utrzymanieżadneskanowana co godzinę, pobierana i stosowana ponownie
Czego wymagafirewallafirewalla plus cudzego utrzymywanego feedu

Zabezpieczenie, które było jedną statyczną linijką, jest teraz subskrypcją ruchomego celu, gonitwą za serwerami WWW, które każdy postawi szybciej, niż lista zdąży je nazwać. Protective DNS zamyka drugi koniec: skieruj upstream swojego resolvera na usługę filtrującą, jak PDNS od NCSC, który „was built to hamper the use of DNS for malware distribution and operation”35, a złe domeny zostaną odrzucone, zanim połączenie powstanie, dla każdego klienta, który przechodzi przez twój resolver, czyli, gdy te reguły są na miejscu, dla wszystkich.

Zestaw to z pięcioma wierszami z wcześniej, a każdy z nich ma zabezpieczenie, które go zamyka. Taki jest test naprawy: nie „czy zablokowaliśmy DoH”, tylko „dla każdej rzeczy, która może wybrać resolver, co powstrzymuje ją przed wybraniem złego”.

Kto wybiera resolverCo to zamyka
System operacyjnyDDR kieruje go na twój resolver; utrzymaj to
PrzeglądarkaPolityka na zarządzanych maszynach; kanarek na reszcie
Aplikacja / bibliotekaBlokada na granicy dla 53, 853 i publicznych resolverów DoH
Skrypt na stronieTa sama blokada na granicy; Protective DNS na upstreamie
MalwareTa sama blokada na granicy plus Protective DNS odrzucający domenę

Nic z tego nie wyłącza ani jednego bitu szyfrowania. Klienci nadal dostają DoH, tylko od ciebie, a ci, którzy próbują dostać go skądinąd, odbijają się od ściany. Prywatność jest nietknięta, a kontrola wróciła. W związku z tym jedyne, co ktokolwiek stracił, to swoboda wyboru resolvera, którego nigdy nie zatwierdziłeś, a to nigdy nie należało do nich w sieci, za którą odpowiadasz.

Czy mogę zapytać, co wybrało ten resolver

Oto pytanie, które warto zadać każdemu, kto mówi ci, że sieć jest w porządku taka, jaka jest.

Kiedy maszyna w twojej sieci rozwiązuje nazwę, co zdecydowało, który resolver odpowiedział? Jeśli uczciwa odpowiedź brzmi „to, co dostał system”, dobrze, ale tylko jeśli zamknąłeś pozostałe cztery wiersze tamtej tabeli, bo inaczej brzmi ona „to, co dostał system, chyba że przeglądarka, aplikacja, strona internetowa albo coś paskudniejszego wybrało inaczej, a wtedy nie mam pojęcia ani zapisu”. To nie jest konfiguracja DNS. To nadzieja, a nadzieja niczego nie złapie.

Nie pytam, kto prowadzi resolver. Pytam, co na każdej maszynie może go wybrać i czy umiałbyś wymienić resolver, do którego wczoraj poszło każde zapytanie. W sieci, gdzie DoH nie jest zarządzany, nie umiesz, a luka to każda aplikacja z własnym resolverem, każda strona, którą otwiera użytkownik, i każdy kawałek malware, który przeczytał te same badania, które właśnie podlinkowałem. Trzech nazwanych sprawców zbudowało swoje kanały dokładnie na tej luce, a jeden odpowiada przed rządem.

Protokół, który odbiera sieci wybór resolvera, zawsze musiał być prezentem dla tego, kogo sieć próbowała pilnować, a udawanie, że jest inaczej, bo marketing powiedział „prywatność”, to sposób, w jaki ważne zabezpieczenie zostaje domyślnie wyłączone, a nikt nie zapisuje dnia, w którym to się stało.

Szyfruj swój DNS. Prowadź resolver sam. Ogłoś go, odpowiedz kanarkowi, ustaw politykę, zamknij granicę. Zachowaj szyfrowanie i zachowaj wybór. Możesz mieć jedno i drugie, a jeśli prowadzisz sieci zawodowo, posiadanie jednego i drugiego to twoja praca.

Prywatność była słowem na pudełku

Oddajmy więc honor tam, gdzie się należy. Dziękujemy ICANN, amerykańskiemu organowi, który trzyma root i współtworzył to od środka, za odegranie jeszcze raz amerykańskiego scenariusza technologicznego: weź problem, który już był rozwiązany, owiń poprawkę w szlachetne słowo i scentralizuj wynik w garstce amerykańskich firm, które kończą, trzymając otwarty tekst.

I zawsze są to USA. Organ, który trzyma root, resolver, na który domyślnie wskazują teraz dwie przeglądarki, firma reklamowa prowadząca największy publiczny resolver, kraj, w którym ląduje otwarty tekst: za każdym razem amerykańskie. To wzór, nie seria pecha.

Prywatność była zasłoną dymną. DNS był szyfrowany, prywatny i nadal dał się zarządzać na porcie 853 w 2016, i każdy, kto się liczył, o tym wiedział. To, co establishment dorzucił na wierzch, to protokół zbudowany, żeby oślepić jedyną osobę odpowiedzialną za sieć, niekończący się wyścig zbrojeń blocklist skanowanych co godzinę i nakazy sądowe, które zatrzymują się na przeglądarce.

Czy to była nieudolność, czy chciwość, zostawiam tobie, choć zapis, który podlinkowałem, wskazuje w jedną stronę. Tak czy inaczej, wygrało ze zdrowym rozsądkiem.

A takie decyzje jak ta są powodem, dla którego wezwania do odebrania roota ICANN wciąż wracają, i dlaczego trafiają: żeby społeczność międzynarodowa miała głos, zamiast instytucji jednego kraju decydującej o DNS za wszystkich innych i nazywającej to opieką.

Kiedyś robiliśmy to wszystko jedną linijką.


  1. RFC 8484 — DNS Queries over HTTPS (DoH), październik 2018. Wstęp podaje cel: „allowing web applications to access DNS information via existing browser APIs in a safe way consistent with Cross Origin Resource Sharing (CORS)”. ↩︎ ↩︎ ↩︎

  2. 360 Netlab — An Analysis of Godlua Backdoor, 1 lipca 2019. Zapisuje, że próbka „uses DNS over HTTPS to get the C2 name to ensure secure communication between the bots, the Web Server and the C2”. To pierwsze szeroko opisane malware nadużywające DoH. ↩︎ ↩︎

  3. Proofpoint — PsiXBot Now Using Google DNS over HTTPS, 6 września 2019. Opisuje malware rozwiązujące zaszyte domeny C2 przez usługę DoH Google i ostrzega, że to „should be a warning shot for the cybersecurity community as there are no simple solutions to help identify an infected host or the process of receiving instructions”. ↩︎ ↩︎

  4. Kaspersky Securelist — APT trends report Q2 2020. O OilRig (APT34): narzędzie DNSExfiltrator „allows the threat actor to use the DNS over HTTPS (DoH) protocol […] instead of plain text requests to port 53, they would use port 443 in encrypted packets […] which allows DoH queries to Google and Cloudflare services”. ↩︎ ↩︎

  5. The Hacker News — ChamelDoH: New Linux Backdoor Utilizing DNS-over-HTTPS Tunneling for Covert CnC, 16 czerwca 2023, o odkryciu Stairwell (Daniel Mayer). Linuksowy implant ChamelGang w C++ to „a tool for communicating via DNS-over-HTTPS (DoH) tunneling”, wysyłający zapytania DNS TXT do fałszywych serwerów nazw przez legalnych dostawców DoH, tak że „both detection and prevention become difficult”. ↩︎ ↩︎

  6. CISA — Malware Analysis Report: BRICKSTORM Backdoor, AR25-338a, 4 grudnia 2025. „For C2, BRICKSTORM uses multiple layers of encryption (HTTPS, WebSockets, nested Transport Layer Security [TLS]) to hide its communications with the cyber actors’ C2 server. It also uses DNS-over-HTTPS (DoH)”. ↩︎ ↩︎

  7. Cisco Talos — New Dohdoor malware campaign, 26 lutego 2026. Backdoor, przypisany sprawcy UAT-10027, „securely sends encrypted DNS requests to Cloudflare’s DNS server over HTTPS port 443”, żeby rozwiązać nazwę swojego serwera sterującego, i atakuje amerykańską edukację i opiekę zdrowotną przez phishing. ↩︎ ↩︎

  8. RFC 8484, sekcja 10, Operational Considerations: „Filtering or inspection systems that rely on unsecured transport of DNS will not function in a DNS over HTTPS environment due to the confidentiality and integrity protection provided by TLS.” Wpływ na filtrowanie w sieci jest zapisany w samym standardzie. ↩︎ ↩︎

  9. RFC 8484, sekcja 9, Security Considerations: serwer DoH „can give a client invalid data in response to a DNS query”, a choć standard zabrania odpowiedzi od nieskonfigurowanych serwerów, „this prohibition does not guarantee protection against invalid data, but it does reduce the risk.” DoH zabezpiecza transport, nie autentyczność rekordu; to zadanie DNSSEC. ↩︎

  10. OpenDNS — rekurencyjny resolver DNS założony przez Davida Ulevitcha w 2005/2006, zapewniający filtrowanie bezpieczeństwa (blokowanie phishingu i malware) i filtrowanie treści na resolverze dla użytkowników domowych i firm; przejęty przez Cisco w 2015, obecnie część Cisco Umbrella. Bezpieczeństwo DNS na poziomie resolvera jest dużo starsze niż DoH. ↩︎

  11. US-CERT / CISA — HTTPS Interception Weakens TLS Security, alert TA17-075A, 16 marca 2017. Ostrzega, że przechwytywanie HTTPS przez podstawianie lokalnie zaufanego certyfikatu i odszyfrowywanie ruchu osłabia bezpieczeństwo, bo wiele produktów przechwytujących nie weryfikuje poprawnie certyfikatów i obniża zabezpieczenia połączenia. ↩︎

  12. RFC 7858 — Specification for DNS over Transport Layer Security (TLS), maj 2016. Streszczenie: „This document describes the use of Transport Layer Security (TLS) to provide privacy for DNS. Encryption provided by TLS eliminates opportunities for eavesdropping and on-path tampering with DNS queries in the network.” Współautor P. Hoffman (ICANN), który był też współautorem RFC 8484. DoT używa dedykowanego portu 853. ↩︎

  13. Paul Hoffman (engineer) — „the author or co-author of over 80 Requests for Comments (RFCs)” i „currently a technologist at ICANN”; jego profil w IETF datatracker wymienia dorobek, w tym RFC 7858 (DoT), RFC 8484 (DoH) i RFC 8499 (terminologia DNS). ↩︎

  14. The Register — Firefox now defaults to DNS-over-HTTPS for US netizens, 25 lutego 2020. „Mozilla has started rolling out encrypted DNS-over-HTTPS (DoH) by default for US users”, z „the DNS resolver in Firefox to Cloudflare by default”. ↩︎

  15. Bert Hubert (PowerDNS) — Centralised DoH is bad for Privacy, in 2019 and beyond, RIPE Labs. DNS jest „typically provided by the operator of a network”; scentralizowane DoH „by default” to „a net-negative for privacy for everyone”, bo strona trzecia „gets a complete log per device of all DNS queries, in a way that can even be tracked across IP addresses”. ↩︎

  16. Google — DNS-over-HTTPS (DoH) — JSON API. Google Public DNS, jeden z największych publicznych resolverów, prowadzi endpoint DoH (dns.google) obok własnej obsługi DoH w Chrome. ↩︎

  17. Chromium Blog — A safer and more private browsing experience with Secure DNS, maj 2020. „If you are an IT administrator, Chrome will disable Secure DNS if it detects a managed environment via the presence of one or more enterprise policies.” ↩︎ ↩︎

  18. TechCrunch — Internet group brands Mozilla ‘internet villain’ for supporting DNS privacy feature, 5 lipca 2019 (kopia w Wayback). Nominacja ISPA mówiła, że DoH miałby „bypass UK filtering obligations and parental controls, undermining internet safety standards in the UK”; nominację i kategorię Internet Villain wycofano po fali krytyki. ↩︎

  19. Web blocking in the United Kingdom — lista obrazów wykorzystywania dzieci prowadzona przez Internet Watch Foundation i nakazy w sprawach praw autorskich na podstawie sekcji 97A Copyright, Designs and Patents Act 1988 są wdrażane przez ISP; „The technical measures used to block sites include DNS hijacking, DNS blocking, IP address blocking, and Deep packet inspection.” ↩︎

  20. Rząd Wielkiej Brytanii — Online Safety Act: explainer. „The Online Safety Act 2023 […] puts a range of new duties on social media companies and search services”, z „strongest protections […] designed for children”, w tym wymogami uniemożliwienia dzieciom dostępu do treści szkodliwych i nieodpowiednich dla wieku; egzekwowany przez Ofcom. ↩︎

  21. Copyright Act 1968 (Australia), sekcja 115A, „Injunctions relating to online locations outside Australia”: Sąd Federalny może nakazać dostawcy usług telekomunikacyjnych „take reasonable steps to disable access to the online location”, australijska forma blokowania stron po DNS i IP na poziomie ISP. ↩︎

  22. EDRi — Portugal: “Voluntary” agreement against copyright infringements. Na mocy memorandum of understanding z 2015 właściciele praw zgłaszają sprawy do MAPINET, który przekazuje je regulatorowi IGAC, a „IGAC then contacts Internet Service Providers (ISPs) to restrict access to the websites through ‘Domain Name System (DNS) blocking’” w ciągu 15 dni roboczych, bez nakazu sądu. ↩︎

  23. TorrentFreak — Italy Fines Cloudflare €14 Million for Refusing to Filter Pirate Sites on Public 1.1.1.1 DNS. W ramach włoskiego Piracy Shield AGCOM (zarządzenie 49/25/CONS) nakazał dostawcom DNS, w tym publicznemu resolverowi Cloudflare, blokowanie; Cloudflare, nazywając to „unreasonable and disproportionate”, odmówił i dostał karę €14 247 698, od której się odwołuje. ↩︎

  24. TorrentFreak — DNS Piracy Blocking Orders: Google, Cloudflare, and OpenDNS Respond Differently, 11 maja 2025. Na mocy nakazów Canal+ dotyczących streamingu sportu we Francji i Belgii publicznym resolverom nakazano blokowanie: Cloudflare zwraca HTTP 451, Google po cichu odrzuca zapytanie, a OpenDNS „pulled the plug” na oba kraje, zamiast się podporządkować. ↩︎ ↩︎

  25. TorrentFreak — Cloudflare Applauds Court for Rejecting DNS Piracy Blocking Order. W sprawie Universal Music przeciw Cloudflare (sprawa DDL-Music) sąd niższej instancji nakazał Cloudflare blokowanie na resolverze 1.1.1.1; Wyższy Sąd Krajowy w Kolonii odmówił rozciągnięcia obowiązku na resolver, który „contributes to the connection of internet domains in a purely passive, automatic and neutral manner”. ↩︎

  26. TorrentFreak — Dutch ISPs Must Block Pirate Bay Proxies and Mirrors Again, Court Rules, 15 października 2020. BREIN ma „dynamiczny” nakaz blokady wobec Ziggo, KPN i innych; sąd traktuje blokowanie DNS jako środek „clear and verifiable”, a nowe domeny i proxy dodaje się do blocklisty ISP na żądanie. ↩︎

  27. Complete Music Update — OpenDNS pulls plug on France and Portugal after web-blocking injunctions. OpenDNS od Cisco: „Due to a court order in France issued under the French Sport code and a court order in Portugal issued under the Portuguese Copyright Code, the OpenDNS service is not currently available to users in France […] and in Portugal.” ↩︎

  28. The American Presidency Project — White House Fact Sheet: Directive to Prevent the Unfair Exploitation of American Innovation, 21 lutego 2025. Memorandum poleca przedstawicielowi handlowemu USA rozważenie ceł w odpowiedzi na podatki cyfrowe i regulacje innych krajów, w tym UE i Wielkiej Brytanii, przedstawiane jako zawłaszczanie przez zagraniczne rządy „America’s tax base”. ↩︎

  29. A&O Shearman — FTC chairman warns major tech companies of censorship in EU DSA and UK Online Safety Act, o listach z 21 sierpnia 2025: „Compliance with the requirements of non-US laws, such as the requirements in the EU Digital Services Act (DSA) and UK Online Safety Act, may result in companies censoring content”, co według regulatora może kolidować z prawem USA. ↩︎

  30. RFC 9462 — Discovery of Designated Resolvers (DDR), listopad 2023. Określa, jak klient odkrywa „a resolver’s encrypted DNS configuration” i na nią przechodzi, odpytując _dns.resolver.arpa o Designated Resolver sieci. ↩︎

  31. Mozilla — Canary domain — use-application-dns.net. „The canary domain only applies to users who have DoH enabled as the default option. It does not apply for users who have made the choice to turn on DoH by themselves.” Odpowiedź inna niż NOERROR z rekordem A/AAAA (na przykład NXDOMAIN albo SERVFAIL) sygnalizuje Firefoksowi wyłączenie DoH w aplikacji. ↩︎ ↩︎

  32. Google — DnsOverHttpsMode policy. Wartości off, automatic i secure; „If this policy is unset, for managed devices DNS-over-HTTPS queries will not be sent.” ↩︎

  33. Mozilla — Policy templates: DNSOverHTTPS. Enabled włącza lub wyłącza DoH, ProviderURL ustawia resolver, Locked „prevents the user from changing DNS over HTTPS preferences”, ExcludedDomains i Fallback dostrajają resztę. ↩︎

  34. dibdot/DoH-IP-blocklists — utrzymywana lista nazw domen i rozwiązanych adresów IPv4/IPv6 publicznych serwerów DoH, do blokowania na firewallu; skrypt wyszukujący „runs automatically every hour via GitHub actions” i aktualizuje listy adresów, gdy się zmieniają. jameshas/Public-DoH-Lists to drugi, generowany automatycznie odpowiednik. To, że muszą istnieć i być ciągle skanowane, jest właśnie sednem. ↩︎

  35. NCSC — Protective Domain Name Service (PDNS). „PDNS was built to hamper the use of DNS for malware distribution and operation […] a recursive resolver which prevents access to domains known to be malicious.” ↩︎