Rhan 5 o 8. Roedd Rhan 4 yn edrych ar beth mae llysoedd a rheoleiddwyr wedi’i benderfynu.

Beth mae’r post hwn yn ei drafod

  • Cyfraith sy’n cyrraedd cwmnïau mewn gwledydd eraill.
  • Beth wnaeth Ffrainc ohoni.
  • Pryderon hŷn am wybodaeth fasnachol.
  • Pwysau drwy fasnach.
  • Tybiaethau sy’n teithio gyda chynnyrch.

Cyfraith sy’n cyrraedd cwmnïau mewn gwledydd eraill

Esboniodd Rhan 2 sut gall cyfraith un wlad gyrraedd data sy’n cael ei ddal gan gwmni y mae’n ei reoli.

Mae’r un egwyddor yn cyrraedd cwmnïau eu hunain, a gall yr effeithiau fod yn llawer mwy.

Yr enghraifft sydd wedi’i dogfennu orau yn Ewrop yw Alstom, cwmni peirianneg o Ffrainc.

Yn 2014 plediodd Alstom yn euog yn yr Unol Daleithiau a chytuno i dalu $772 miliwn. Daeth yr achos dan y Foreign Corrupt Practices Act, cyfraith gwrth-lwgrwobrwyo Americanaidd. Cyhoeddodd Adran Gyfiawnder yr Unol Daleithiau y manylion.

Roedd y llwgrwobrwyo’n real. Dydy hon ddim yn stori am gwmni dieuog.

Cafodd un o swyddogion Alstom ei arestio hefyd wrth deithio drwy’r Unol Daleithiau, a threuliodd amser yn y carchar.

Tua’r un cyfnod gwerthodd Alstom ei fusnes pŵer i General Electric, cwmni Americanaidd.

Mae’r swyddog wedi dadlau ers hynny fod yr achos heb ei ddatrys wedi gweithio fel pwysau yn ystod y gwerthiant hwnnw. Mae erlynwyr yr Unol Daleithiau wedi gwadu gweithredu i helpu prynwr Americanaidd.

Dydy’r anghytundeb hwnnw erioed wedi’i setlo, ac o’r herwydd all y post hwn mo’i setlo chwaith.

Beth wnaeth Ffrainc ohoni

Yr hyn y gellir ei ddangos yw’r hyn a gasglodd gwladwriaeth Ffrainc wedyn.

Ym mis Mehefin 2019 aeth adroddiad at Brif Weinidog Ffrainc. Mae’n cael ei adnabod fel adroddiad Gauvain, ac mae ei deitl yn sôn am adfer sofraniaeth Ffrainc ac Ewrop a gwarchod cwmnïau rhag cyfreithiau sy’n cyrraedd y tu hwnt i’w ffiniau.

Ystyr alldiriogaethol (extraterritorial) yw cyfraith sy’n berthnasol y tu hwnt i ffiniau’r wlad a’i gwnaeth.

Canfu’r adroddiad 3 pheth sy’n werth eu hailadrodd yma.

  • Roedd cosbau mawr iawn, yn rhedeg i ddegau o biliynau o ddoleri, wedi’u gosod ar gwmnïau Ffrengig, Ewropeaidd a chwmnïau eraill nad ydyn nhw’n Americanaidd.
  • Ychydig o gysylltiad uniongyrchol â thiriogaeth yr Unol Daleithiau oedd gan lawer o’r ymddygiad.
  • Doedd gan gwmnïau Ffrengig ddim offer cyfreithiol effeithiol i amddiffyn eu hunain.

Nododd hefyd mai anaml roedd cwmnïau Americanaidd yn darged.

Wedyn diweddarodd Ffrainc ei statud blocio, cyfraith sy’n cyfyngu ar ba wybodaeth y caiff cwmnïau Ffrengig ei throsglwyddo i awdurdodau tramor. Roedd ymchwiliad seneddol cynharach wedi edrych ar yr un pwnc yn 2016.

Does dim rhaid i ti lyncu pob casgliad yn yr adroddiad hwnnw. Mae’n ddigon bod senedd genedlaethol wedi edrych ar y cwestiwn a phenderfynu ei fod yn fater o sofraniaeth.

I dy gynllunio di dy hun mae’r pwynt yn fyr.

Mae bod yn agored i gyfraith gwlad arall yn agoredrwydd masnachol. Nid un cydymffurfio’n unig.

Pryderon hŷn am wybodaeth fasnachol

Dydy’r pryder hwn ddim yn newydd, ac mae’n werth gwybod pa mor bell yn ôl mae’n mynd.

Yn 2001 cyhoeddodd Senedd Ewrop adroddiad ar system ryng-gipio cyfathrebiadau byd-eang, a elwid bryd hynny yn ECHELON. Ers hynny mae’r Senedd wedi cyhoeddi astudiaeth sy’n ailedrych ar y gwaith hwnnw.

Daeth yr adroddiad i’r casgliad bod system o’r fath yn bodoli. Archwiliodd hefyd honiadau bod gwybodaeth a ryng-gipiwyd wedi’i defnyddio er mantais fasnachol, gan gynnwys yn erbyn cwmnïau Ewropeaidd.

Cafodd yr honiadau hynny eu herio ar y pryd ac maen nhw’n dal yn anodd eu profi.

Nid eu setlo yw’r rheswm dros sôn amdano. Y rheswm yw bod Senedd Ewrop wedi cymryd y cwestiwn o ddifrif ddigon i gynnal ymchwiliad ffurfiol 25 mlynedd yn ôl, a dydy e ddim wedi diflannu ers hynny.

Pwysau drwy fasnach

Roedd Rhan 2 yn trafod tariffau ar offer, a Chanada’n gollwng ei threth gwasanaethau digidol ar ôl i drafodaethau masnach gael eu canslo.

Mae un cam arall sy’n werth ei gofnodi ar ei ben ei hun, achos mae’n berthnasol i bobl yn hytrach na nwyddau.

Ym mis Ionawr 2026 gosododd Adran Wladol yr Unol Daleithiau gyfyngiadau fisa ar 5 o swyddogion Ewropeaidd. Roedden nhw wedi gweithio ar y Digital Markets Act a’r Digital Services Act, y cyfreithiau Ewropeaidd sy’n llywodraethu platfformau ar-lein mawr.

Daeth ochr yn ochr â bygythiadau tariff yn gysylltiedig â chamau gorfodi Ewropeaidd.

Mae’r Center for Strategic and International Studies wedi disgrifio hyn fel defnyddio mesurau masnach i annog pobl rhag rheoleiddio digidol.

Mae’r Istituto Affari Internazionali, sefydliad o’r Eidal, wedi edrych ar a yw gorfodi’r Digital Markets Act yn dod yn rhywbeth i fargeinio drosto o ganlyniad.

Dyna’r cwestiwn agored. Os gellir symud rheolau technoleg Ewrop drwy bwysau masnach, mae’r amddiffyniad maen nhw’n ei roi i ti yn llai sicr nag y mae’r testun yn ei awgrymu.

Dim ond teg yw ychwanegu bod pwysau masnach yn arf arferol gwladweiniaeth, a ddefnyddir gan ddigon o wledydd gan gynnwys rhai Ewropeaidd. Y pwynt yma yw ar beth mae’n cael ei ddefnyddio.

Tybiaethau sy’n teithio gyda chynnyrch

Mae’r eitem olaf yn dawelach na’r gweddill, heb achos llys na dirwy, ac mae’n effeithio arnat ti bob dydd.

Mae meddalwedd yn cael ei hadeiladu ar gyfer y farchnad mae ei gwneuthurwyr yn ei hadnabod orau. Mae tybiaethau’r farchnad honno’n teithio gyda hi.

Byddi di’n adnabod rhai ar unwaith.

  • Mae gosodiadau preifatrwydd yn aml yn rhannu’n ddiofyn, achos dyna’r dull cyffredin yn yr Unol Daleithiau. Mae cyfraith Ewrop yn dechrau drwy ofyn caniatâd.
  • Mae offer rheoli staff yn aml yn cymryd yn ganiataol y gall cyflogaeth ddod i ben ar fyr rybudd, a bod dim cyngor gwaith i ymgynghori ag ef.
  • Mae telerau contract safonol yn aml eisiau i anghydfodau gael eu clywed mewn llys yn yr Unol Daleithiau, dan gyfraith yr Unol Daleithiau, hyd yn oed i gwsmer Ewropeaidd.
  • Mae rheolau cynnwys yn dilyn agwedd 1 wlad at ryddid mynegiant, wedyn yn cael eu cymhwyso ledled y byd.
  • Mae cefnogaeth i ieithoedd llai yn cyrraedd yn olaf, ac weithiau ddim o gwbl.

Does dim o hyn yn cael ei wneud i achosi trafferth. Canlyniad arferol adeiladu ar gyfer marchnad gartref a gwerthu’r canlyniad ym mhobman arall yw e.

Mae’n esbonio rhywbeth am y ddadl ehangach, serch hynny.

Mae’r General Data Protection Regulation, y Digital Markets Act a’r Digital Services Act gan mwyaf yn Ewrop yn datgan ei bod hi’n ardal gyfreithiol ar wahân gyda’i rheolau sefydlog ei hun.

Mae’r ateb i hynny wedi cynnwys y mesurau masnach uchod.

Beth mae’n ei olygu i ti

Mae tri phwynt ymarferol yn dod allan o hyn.

Darllen y cymal cyfraith lywodraethol. Gwiria llysoedd pwy fyddai’n clywed anghydfod. Ar gontract mawr mae hynny’n werth ei drafod.

Gofyn ble mae rhiant-gwmni dy gyflenwr wedi’i gofrestru. Mae’r ateb hwnnw’n penderfynu mwy na chyfeiriad y ganolfan ddata.

Gwiria fod cynnyrch yn ffitio dy sefyllfa gyfreithiol cyn i ti brynu. Caniatâd, rheolau cyflogaeth a chadw cofnodion yw’r mannau arferol lle nad yw rhagosodiad wedi’i fewnforio’n cyfateb i’r gyfraith leol.

Does nowt yno sydd angen barn ar unrhyw lywodraeth. Diwydrwydd cyffredin gyda chyflenwyr yw e, wedi’i gymhwyso at gwestiwn mae’r rhan fwyaf o restrau gwirio caffael yn dal i’w golli.

Mae Rhan 6 yn edrych ar ddiogelwch, ac ar y safon a gymhwysir pan fydd cyflenwr yn cael ei gau allan ar sail diogelwch cenedlaethol.


Cyhoeddwyd gyntaf: 2026-08-25. Diweddarwyd ddiwethaf: 2026-08-25.